Мане Манушев: од „Ќе“, 2012

ГРАДСКИОТ ЧАСОВНИК

Ќе фрлам ли поглед морен 
како слабо ехо од далечна бура, 
ми доаѓа студот со копнежен насмев 
од полнокните сонливи sвезди.

Ни спокој ни сон!

Ќе взирам ли жедно во камениот свод, 
ја губам мислата, речта, 
ги праќам во ноќта воздишките 
по разискреното темно синило.

Ни спокој ни сон!

Нема екот од приморскиот ветрец, 
нема мирис, прекрасен плет на 
сушни цветови покриени од срам, 
само чудни сенки подигаат блесок.

Ни спокој ни сон!

Но блесокот веднаш го снема 
по патот што се губи во брановиот 
бескрај од утринска роса што 
муграта тивко ја допира и гали.

Ни спокој ни сон!

БУДЕЊЕ II

(во 1 поинаков детски час) 

Бевме деца 
кои секогаш ги собиравме 
сите сликички за да ги 
пополниме албумите,
бевме деца 
насмеани и кога 
ќе се исклештевме во 
некој од маалските дворови 
додека правевме попис 
качени на некоја вжарена кајсија, 
бевме деца 
кои живеат во стриповите 
а играат челик низ соновите, 
деца 
кои ги нервираат и будат станарите 
со тапкањето на топките во влезовите, 
бевме деца 
со имиња несмасно испишани по sидовите, 
со мисли затворени по хидрантите, 
со зовриени срца кога 
ги газевме сопствените и туѓите сенки, 
бевме деца 
што ги sиркаат жените од приземјето 
додека се бањаат, 
немавме лоши мисли, 
бевме деца... 
и сега страдни 
по детската жега 
се будиме како деца 
за да си поткраднеме и пивнеме од
спомените и годините кога
бевме деца.

од циклусот ,,Додека како дете го уништував комплетот од Вилијам Шекспир"

2

Зборот,
музика сива,
расчекор
во длабока жештина,
крст
од јазици,
молк
и сомнежи
како заточеници.

Без глас
изгубени води,
мост
од извор(и)
блесоци,
биди ранобудница блудница,
мастило
од слобода мачителка.

Викот 
пресуден крикот 
распаднат,
отров
вечерен порив
ништожен,
спомен
украден од тагата,
писмо
измислено од магмата.

Гори
бледило
во насмев,
на смев
се покорија
соѕвездијата,
вистината е
девојка нема,
нема повеќе
да раскажува.

Владимир Гавровски: „Перспектива на умот“ (2007)

Секој нов ден
Поблиску до смртта
Па сепак радосен
Оти секој нов ден
Поблиску до денот
Кога ќе земеме плата.

Владимир Мартиновски: од „Часови без часовник“, 2025

ПТИЧЈИ ЧАС

На работ од ова долго ѕверско лето
Во секој миг сме некои други птици:
Врапци што ја учат тајната на летот
Страчки што гаѓаат танкери со крици

Лебеди што мирно спијат среде делник
(Орли што гледаат невидливи драми)
Колибри што дремат во лушпи од лешник
Гугутки што на изгрејсонце се сами

Кога пак ќе сме луѓе ќе се фатиме
За приземни прелести сопки и замки
Стапици и местенки примки и мамки

Бескрајни џавкања празни дрдорења
Но кога-тогаш конечно ќе сфатиме:
Горе на небо сме пуштиле корења!

ЧАСОВИ ПО ПРЕОБРАЗБИ 1

Дамари бијат ко пастрмки на суво
Кожи се лупат ко на стари поскоци
Во косите був прави љубовно дувло
Скакулци на гради вежбаат доскоци

Очите се светулки доле и горе
(Што вјасаат сите нешта да ги видат)
Ушите се лилјаци кои и в море
Би влегле за со нова тајна да бидат

Од овој свет одамна сме бегалци:
Бевме гонети комарци и гуштери
Ноќни пеперуги штурци и жегалци

Сенки сме на полуцедени маслинки
На риби ловени одново пуштени
Личиме на недолечени настинки

ЧАСОВИ НА (ОД)ВИКНУВАЊЕ

Дај да ги баталиме сите навики
(Тоа одамна сме го заборавиле)
Сите стари маски слободно спали ги
Што светот в мугри во црно го завиле

Доста злопамтила иднини ни кројат
Доста очајници надолу нè влечат
Доста одмаздници сводот ни го бојат
Доста ненаситни кории ни сечат

Нека запомнат и ситни душички
Под сонцево за секого има место
В зори ѕвездите се палави мушички

Има и нешта што немаат намена
И најсилните го губат својот престол
Облаците ноќва се меки камења

Матеја Матевски: од „Копнеж по целина“, 2005

ФОРМИ

Го гледав мигот клетките кога се делат
и мракот го напушташе светлината
и семето зрееше веќе пред да биде нанесено
од ветриштата
и водата се разложуваше во воздухот
и мигот го гледав кога се отвораше цветот
со шумоглавноста на мирисите
над морето
Тоа беше мигот на кревката црта невидлива
на постоењето
што ги дели и составува
непостоењето со идното време
Од него се раѓаа форми
окото што ги лови
отаде досегливата светлина
со движења полни зад своите кори
зад своите кожи
зад своите окови
Форми пуштени во просторот
од движењето на ѕвездите
во кои и ние се препознаваме
збунети
пред онаа црта помеѓу сонот и јавето
како меѓу болот и крикот
пред денот што се раѓа

ЈАГУЛА

Омаж за
Монтале

Од каде сега тој пат по води по треви по камењари
водите што ги водат
низ теминиа Се влечат црни сенки со ноќен сјај
месецот додека зачудено ги придружува
Месечарки вековити

Ги води трагата нив на некоја преѓа одгатната
нишка нежна
во длабините нејасни на биднината
На времето што треската на семето ја сонувало долго
на повтежот незнаен и силен
во кревката снага
во благата спирална молња на плотта

Од сите земни води на големата вода се движат
кон води поголеми и дални
Летаат тие и лазат во завлек непознат
темна литанија од сенки на темниот аџилак свој
што живот раѓа во небитие
Бог на темнината на длабината на мрачниот
лавиринт неодгатлив
во гибелта што се обновува своја
создателите свои ги прибира

И од оваа вода од ова езеро мое
од биљурот темен на неговиот мрак
се движат По неговата струга по текот нејзин црн
со клопче приказно на патот во себе свој Во слепа трка
се враќаат со семето во семката згината своја
секоја кон домот свој нов а непознат толку
и запаметен од друг во водата што изгрева
од алги од трски и трева

Учители на животот и смртта со уката
во враќањето на семката Се движи таа
во обновата на светот што го објавува
раѓањето од правта на тие што заминале дамна
со лика нивна

ТРАГИ

За Хусто Хорхе Падрон
Молде 1993

Се движиме ние покрај темната сенка на фјордот
вода прободена од студеното копје на ледниците
Од високо се над него наднесени
карпи сури хмурни облаци

Се копа пред портите на боровите под изѕирните сенки
смолата дури ги цеди мирисите зашеметени свои
Казми во хумусот Каменот пук
и летото го развева денот во сјајни тринки

Се подаваат наеднаш черепи од кои
помнењето се одгатнува на северното сонце
Па нив пребарува шумно изѕемнатиот ветер

Земјата ја твора бавно скржавата утроба своја
со незнајни нешта што светат како пазува млечна

Еден ден засолнети од сончевата сенка
ќе речат
дека и ние тука сме биле

СКАЗНА

Од каде тој татнеж од копита и ветер
откај иде тој здив на жешка пладнина
По далнини ли лута
сиот од темни ѕвезди

И гледам стануваат едно
гривата и тој Човекот и коњот
Кој кого ли гони
низ времето

Прегратката ветерот им ја обвива
со јата од славеи

И така одат низ просторот по замислениот предел
излетани од портите на старите сказни
кон некој говор нов
во време непознато

Дур светот
топка сред полјанка
под нозе им се метка

ЖЕГА

Бучење натрапничко го штрека
примиреното пладне
во летна жега
Во омарнина

Тромо градот ја издишува
агонијата на светот
Зеленилото во себе се повлекува
како премалено живинче

Бегство нема од бездни звуци
темни ритми
луњи надојдени од друго некое време
непознато

Се порева човекот во правта
што ја сее и постила
мелницата на сонцето

Се лепат по кожата на асфалтот сенки
петна на некои болести нови
неодгатливи
во надоаѓање
среде кошмарот на жегалците

Емануела Ковачевска Китановска: „Чудо“ (2024)

Се везат страшни иднини
во овие ленти ноќи
од порив отрезнети, со порив родени,
пештерска убавина се вотина.

Се разбуди љубовта од мамурен сон,
сонуван од полни месечини,
та опиум испрати по вода да чекори.

Оти на чудото не му треба пророштво,
тоа е пред очи,
ветено од брегот на водата тишински.

Славе Ѓорѓо Димоски: од „Проект“, 1982

ОТВОРЕНА ЗАДАЧА: ГОВОР

Бродот од пареа се распаѓа преку
океанот од чад се крева гледам како
и пропаѓа прислушкувам заѕидан но сепак
тоа е моја задача пристојна која чека
до дното да ја симнам од плеките стрпливо
додека лицето се стопи во отсуство
чекајќи друго место низ безсон назад
спуштен под водата под смислата симнат
фрлен се нафаќам па сакам
токму за Другото Речта да ја фатам

ПРОБИВ

Се гледа ведрина се провлекувам
низ звучни отсјаји влегувам
во коцкасти замисли
блокови воздух низ мене простори
се простирам по нападни глетки низ
себе се пробивам се шибам се гледа
ведрина опстојува за миг мигот
се одделува во лик звучна врска
со Јас. ЈАС што плускам на ветрот
разбиен.

Ивица Џепароски: од „Посвети и пофалби“, 2024

КАЖУВАЊЕТО НА ВЕЗИЛКАТА

Според Б. Конески и Ј. Јакимовска

Се пласти студ и голомразица сува
врз моите работливи силни прсти.
Душата во себе мразарница чува
и не дава конецот да се зацврсти.

Можам ли мачнотијата да ја стивнам
– везењето да не ми го попречува –
телесната топлина што како гривна
во смиреноста силно ми засечува?

Мразулец што со леснотија се крши
ќе стане иглата со воврен конец,
ако врелоста тргне да го доврши
растопувањето на мразниот колец.

Пршауваа како песната се раѓа,
а јас само за конците имав ука,
уживав во црната и црвената преѓа,
слушајќи го срцето како ми чука.

Вез со молив, за ново време везилка
сум сјајна. Ставен во рамка се црта вез,
со мојата стара разлеана болка,
и не е лесно да се изнајде излез.

СТАРО КУПУВАМ 3

Еден македонски
писател, сега, веќе во
поодминати години
кога ќе го чуе повикот:
Старо купувам, старооо!
на своите најблиски
исплашено им вели:
Не давајте да ме земат!

ПОФАЛБА НА ХУМАНИСТИКАТА

На Марта Нусбаум

Не за профитот – велиш прецизно и јасно.
Треба да се вратиме назад за да одиме напред.
Назад кон критичкото мислење и кон Сократ.
Учењето не е учење само за тоа како да се
Заработат повеќе пари, туку многу повеќе
Како да се стане човек што има душа
и човек што мисли со својот сопствен ум?

Но сите имаат душа и сите имаат сопствен ум,
Но немаат свои сопствени соби.
Немаат соби со поглед кон себеси.

Тихомир Јанчовски: од „Последно време“, 2005

ПОСЛЕДНО ВРЕМЕ

Тешко ни паѓа слободата
во последново време
зашто нè прави свесни
дека самите избираме
без никаква присила
и што ќе избереме
со то и ќе живееме
и тоа ќе ни биде
и казна и награда
за сè

СКРИШУМ

Грдото во нас
е најсилно
кога никој не нè гледа

Гревот и не постои,
си велиме,
ако сведоци нема

КОШ

Детето се мачеше да даде кош
јас го кревав и му помагаав
тоа топката ја фрлаше
ама пак не ни одеше
висок е кошот
мало е детето,
мислевме...

Потоа, се сетивме:
ја стави тоа топката
во сенката од обрачот
кошот е и на земи
а не само во воздухот

Оттогаш,
нема промашување...

Матеја Матевски: од „Предели покриени со вода“, 2006

РАНЕТИОТ ВОЛК

Слезе ѕверот
на брегот
Црвени капки на снегот
се влечат
пред душкањето на ветрот

Матно е сè и сметено
под небесното вретено
во вирот студен што длаби

Забите под дабот див
струна пискотлива
Го свива болка
сива
кон облаците додека завива
завива

И тој некого бара
преколнува

Волкот
сам
пред вратата на молкот
дури под синиот јасник
одекот тихо се гласи
и гаси

НЕВРЕМЕ

Лие
и
е
дожд

Ветрот
вие

Дабот
свиен
си
е

Ни заслон
ни
криеж

Дур
лие
и
е
дожд

насекаде

Јулијана Величковска: од „Рајсфершлус“, 2024

-   -   -

зависносложени допусни dope усни од вино румени од вина румени образи неопходен услов за вршењето дејство она главното се чиниш блискозначен близок значаен но не си се чинам допусна попустлива со податлива усна а не сум сложена сум сврзничка секако како ламела така ми беше речено во едни други сврзнички состави па владеј и остави и ако румениот образ блед е но макар не е мокар макар не и иако не признава по состав по дејство копнее

пепелашка

забавата беше добра отсекогаш сакав да танцувам во ритам плус но не можев да си најдам партнер и ете синоќа се појави принцот одел на салса мртка со колкчињата како владо јаневски и васко форти ако не знаеш кои се мал си за мене и не чуди се секако дека нема да завршам со принцот прво поради оние вештерки подготвени дури и да си ги исечат стапалата само за да се напикаат во моите чевли само за тие да бидат главните на балот ќе направат сè за доза допаминче а принцот тој ќе ме бара односно ќе ја бара онаа на која мојата чевличка ќе ѝ биде точна зашто се чини не е баш бистар оти да ми беше точна немаше ни да ми испадне

-   -   -

се криев во сенките на таксим сама меѓу луѓе како ѕвезда меѓу ѕвезди во толпата странци низ турканици трчаници и врева задушена од маски слободно ечеше само ѕвоното на трамвајот и песната на младите курди дервиши дијарбекир слободно беше и мачето што презриво позираше за фотографирање во книжарницата што му беше дом слободни беа и децата што сакаа сладолед а не трикови слободен беше и мојот чекор и мојата мисла далеку од (г)орион далеку и од себе со некои чудни сеќавања небаре туѓи или од некој претходен живот запомнети

-   -   -

понекогаш срцето ми е мал бел молец што од трепетот на срцебиењето ја истресува сета своја тежина сиот прав од крилцата и исчезнува губејќи се и претворајќи се во сѐ и во ништо (на)секаде и никаде велат постои нешто како срцева меморија чудесно е како по недостигот знам дека се ближи петровден и тогаш се присетувам дека на х светлосни години оддалеченост одовде може да се види минатото на земјата што значи дека на х светлосни години оддалеченост одовде може да се види дека баба сѐ уште е жива а јас се кикотам крај неа капејќи се во тенџере